معدن ها، مرجع اطلاع رسانی و معاملات معدن با هدف شناسایی وارائه فرصتهای سرمایه گذاری ناب و تمرکز بر شفاف سازی فضای معاملاتی معادن کشور، نسبت به کشف و پیشنهاد پتانسیل های موجود پا به عرصه حضور نهاد.

اخبار و مقالات
در پنجمین همایش زمین‌ساخت و زمین‌شناسی ایران مطرح شد

جبران آسیب‌های زلزله با کمک اطلاعات مکانی

گروه معدن: پنجمین همایش زمین‌ساخت و زمین‌شناسی ساختاری ایران با نگرشی ویژه بر زمین لرزه ۲۱ آبان کرمانشاه در محل سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، برگزار و در آن به اینکه آیا امکان پیش‌بینی زلزله وجود دارد، پرداخته شد.

 به گفته کارشناسان زمین‌شناسی یکی از دلایل زیاد بودن تعداد زلزله‌ها در ایران، قرار گرفتن کشورمان روی کمربند زلزله است و ما شاهد زلزله‌هایی با بزرگای بیش از ۵ در کشور هستیم. 
این در حالی است که گفته می‌شود تا کنون نمونه‌های موفق از پیش‌بینی زلزله در دنیا وجود نداشته اما ما در ایران می‌توانیم با استفاده از اطلاعات مکانی و داده‌های دانشی، آسیب‌های بعد از زلزله را جبران کنیم. به گزارش صمت، رئیس انجمن زمین‌ساخت و زمین‌شناسی ساختاری ایران در پنجمین همایش زمین‌ساخت و زمین‌شناسی ساختاری ایران گفت: تاکنون نمونه‌های موفقی از پیش‌بینی زلزله در دنیا ارائه نشده است از سوی دیگر ما می‌توانیم با استفاده از اطلاعات مکانی و داده‌های دانشی، آسیب‌های بعد از زلزله را جبران کنیم. محمدمهدی خطیب با اشاره به زلزله ۲۱ آبان سرپل ذهاب، افزود: بعد از این زلزله و بعد از همه زلزله‌های مهم کشور ادعاهایی در زمینه پیش‌بینی زلزله مطرح می‌شود. وی با تاکید بر ضرورت انجام کار علمی در این زمینه، اظهار کرد: ما ضمن آنکه از انجام هرگونه فعالیت علمی در این زمینه استقبال می‌کنیم، باید اجازه دهیم موضوعاتی در این زمینه مطرح شود که از نظر علمی قابل بحث و طرح باشد. خطیب با اشاره به نمونه‌هایی در این زمینه، توضیح داد: در بیش از ۱۵ سال گذشته فردی با مراجعه به یکی از استانداران کشور، ادعا کرده بود دستگاهی برای پیش‌بینی زلزله از یک روز تا یک هفته ساخته است. به گفته رئیس انجمن زمین‌ساخت و زمین‌شناسی ادامه داد: من یکی از افراد انتخاب شده برای بررسی این موضوع بودم و در جلسه‌ای که برای بررسی این موضوع برگزار شد از مجری طرح، پرسش‌هایی در زمینه متغیرهای استفاده شده برای اندازه‌گیری و شیوه‌های پردازش داده‌ها مطرح کردم که مجری طرح گفت از آنجایی که قرار است این طرح را به نام ایران در کشور و مجامع بین‌المللی عرضه کنیم؛ اطلاعات مربوط به این دستگاه محرمانه است و جزییاتی از آن مطرح نشد. خطیب اضافه کرد: از آنجایی که این طرح رویکرد تجاری داشته و دیدگاه علمی و رفع مشکل در آن دیده نشده بود، این دستگاه قابلیت‌های لازم را نداشت. رئیس انجمن زمین‌ساخت با بیان اینکه همه زلزله‌های کشور از سال‌های گذشته تاکنون از سوی دستگاه‌ها به ثبت رسیده، خاطرنشان کرد: ایران در کمربند زلزله دنیا قرار دارد، از این رو شاهد هستیم زلزله‌هایی با بزرگای بیش از ۵ ریشتر در کشور رخ می‌دهد. وی در عین حال با تاکید بر اینکه تعداد زلزله‌های بالاتر از ۷ ریشتر در سال کمتر از تعداد زلزله‌های با بزرگای ۵ تا ۵/۹ریشتر است، ادامه داد: به دلیل ساختارهای زمین، ایران منطقه زلزله‌خیزی است و انتظار رخدادهای لرزه‌ای با بزرگای زیاد در آن می‌رود. خطیب با طرح این پرسش که آیا می‌توان زلزله‌ها را پیش‌بینی کرد، گفت: تجربه نشان داده یک گروه از پژوهشگران چینی به مدت ۵ سال روی این پروژه مطالعه کردند و فقط توانستند در یک مورد ویژه ۸ ساعت پیش از وقوع زلزله را پیش‌بینی کنند اما این روش در هیچ کدام از زلزله‌های این کشور و در هیچ کدام از زلزله‌های دنیا قابل استفاده نبود. رئیس انجمن زمین‌ساخت با تاکید بر اینکه در دنیا نمونه‌های موفق از پیش‌بینی زلزله وجود ندارد، اضافه کرد: با استفاده از اطلاعات موجود از مکان وقوع زمین‌لرزه و داده‌های دانشی می‌توان خسارت ناشی از زلزله را کاهش داد. وی ابراز امیدواری کرد این انجمن بتواند پاسخ‌های علمی به موضوعاتی چون پیش‌بینی زلزله ارائه دهد.

شناسایی نشدن گسل‌های زمین‌لرزه
رئیس دانشکده علوم زمین دانشگاه اصفهان نیز به عنوان یکی دیگر از سخنرانان این همایش، از اجرای مطالعات در زمینه شناسایی گسل مسبب زلزله ۲۱ آبان خبر داد و گفت: در این مطالعات ۲ گسل، شناسایی شده و به نظر می‌رسد مسبب بروز زلزله بوده است. همایون صفایی، زمین‌لرزه ۲۱ آبان سر پل ذهاب استان کرمانشاه را یکی از بزرگترین زمین‌لرزه‌های کشور توصیف کرد و افزود: بزرگای این زمین‌لرزه ۷/۳بوده است. وی به وضعیت زلزله‌های تاریخی این منطقه اشاره کرد و ادامه داد: پژوهشگاه بین‌المللی زلزله و زلزله‌شناسی ۲ رخداد تاریخی برای این منطقه معرفی کرده است. رئیس دانشکده علوم دانشگاه اصفهان با بیان اینکه از سال ۱۲۹۷ تا ۱۳۹۶ شمسی زلزله‌های این منطقه به وسیله دستگاه‌ها به ثبت رسیده، تاکید کرد: زلزله‌های این منطقه با ساز و کار گسل شمالی – جنوبی و با شیب به سمت شرق بوده است. وی اضافه کرد: در مطالعات خود به شناسایی گسل مسبب زلزله ۲۱ آبان اقدام کردیم و برای این منظور از نقشه گسل‌های فعال در سال ۸۴ که از سوی پژوهشگاه بین‌المللی زلزله منتشر شده بود، استفاده شد. به گفته وی، در این منطقه ۲ گسل «پیشانی کوهستان» و «گسل مرتفع زاگرس» بوده است. این استاد دانشگاه، مشکل اصلی شناسایی نشدن گسل‌های این زلزله را اطلاعات نداشتن در این زمینه دانست و اظهار کرد: تاکنون هرگونه اظهار نظر در این زمینه بر اساس اطلاعات چند دهه گذشته بوده است. عضو هیات علمی دانشگاه اصفهان با تاکید بر اینکه در این مطالعات از اطلاعات استخراج شده از روش‌های سنجش از راه دور بهره بردیم، ادامه داد: با این روش توانستیم گسل‌های منطقه را شناسایی کنیم. 
گسلی به نام گسل اف۱ را شناسایی کردیم که به نظر می‌رسد گسل اصلی مسبب زلزله ۲۱ آبان بوده است. به گفته وی، رخداد زلزله در گسل اف۱ که ما آن را نامگذاری کردیم، موجب تحریک گسل روستای سرپل ذهاب شده که طول گسل اف۱، ۶۰ کیلومتر است. وی همچنین اضافه کرد: ما نتایج به‌دست آمده حاصل از مطالعات را با تصاویر راداری تلفیق کردیم و متوجه شدیم در محل تلاقی این ۲ گسل بیشترین جابه‌جایی زمین رخ داده است. رئیس دانشکده علوم دانشگاه اصفهان میزان جابه‌جایی زمین در این زلزله را ۹۰ سانتی‌متر دانست و ادامه داد: در این منطقه ۵۵۰ زلزله با بزرگای ۴ رخ داده است.


 زمین‌لرزه کرمانشاه ارتباطی با زلزله‌های اخیر در کشور ندارد
عضو هیات علمی پژوهشکده علوم‌زمین نیز در حاشیه برگزاری پنجمین همایش زمین‌ساخت و زمین‌شناسی ساختاری ایران درباره ارتباط زلزله‌های اخیر در کشور گفت: چند وقتی است در فضای مجازی شایعاتی درباره احتمال زلزله در تهران به دلیل زلزله‌های اتفاق افتاده در کشور، در حال گسترش است که ما در پژوهشکده علوم زمین آن را رد می‌کنیم و می‌گوییم زلزله‌های اخیر با احتمال زلزله در تهران هیچ ارتباطی ندارد. منوچهر قرشی با بیان این مطلب افزود: ما هیچ وقت ادعا نکردیم که در تهران زلزله نمی‌آید اما آنچه در فضای مجازی به‌عنوان ارتباط زلزله سرپل ذهاب و کرمان با تهران گفته می‌شود، کذب و کارشناسی نشده است. این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: در اصل هیچ ارتباط ساختاری بین گسل‌های زاگرس، کرمان و تهران وجود ندارد که بتوان فعال شدن۲ گسل دیگر را دلیلی بر احتمال زلزله در تهران دانست اما به این معنی هم نیست که در تهران زلزله اتفاق نمی‌افتد. وی افزود: سراسر ایران در زمینی زلزله‌خیز قرار دارد که به همت این سازمان و دیگر سازمان‌های مسئول، تمامی گسل‌های آن شناسایی شده و معرفی شده‌اند اما همه مطلع هستند که هنوز امکان پیشگویی زلزله‌ها وجود ندارد. منوچهر قرشی افزود: البته باید گفت به دلایلی که هنوز مشخص نیست، پدیده‌ای پیش آمده که باعث افزایش فعالیت گسل‌ها در منطقه شده است. برای نمونه ما در زلزله‌های اخیر پس‌لرزه‌هایی تا ۶ ریشتر داشتیم که با نتایج به‌دست آمده از زلزله‌های گذشته مغایرت داشت اما نتیجه‌گیری از این اطلاعات منوط به جمع‌آوری اطلاعات بیشتر و تحلیل درست و کارشناسی آنهاست.

منبع: صمت