معدن ها، مرجع اطلاع رسانی و معاملات معدن با هدف شناسایی وارائه فرصتهای سرمایه گذاری ناب و تمرکز بر شفاف سازی فضای معاملاتی معادن کشور، نسبت به کشف و پیشنهاد پتانسیل های موجود پا به عرصه حضور نهاد.

اخبار و مقالات
نگاهی بر آنچه از ذخایر معدنی در روسیه است

درخشش الماس و سلطه فولاد بر پهناورترین کشور جهان

 

ثمن رحیمی‌راد: در کنار حجم عظیم ذخایر الماسی که روسیه در جایگاه پهناورترین کشور جهان در اختیار دارد، می‌توان به ذخایر نیکل، مس، سنگ آهن، زغال سنگ، طلا و فلزات گروه پلاتین نیز اشاره کرد. در کنار اینها روسیه آلومینیوم نیز تولید می‌کند و پنجمین تولیدکننده فولاد خام جهان به شمار می‌آید.

بنابر داده‌های منتشرشده از سوی روابط عمومی سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران(ایمیدرو)، روسیه بیش از ۱۴۴ میلیون و ۳۰۰ هزار نفر جمعیت دارد، پهناورترین کشور دنیاست و در شمال اوراسیا قرار گرفته است. این کشور ذخایر غنی معدنی دارد و در میان کشورهای برتر دارنده ذخایر غنی الماس، طلا، پلاتین، پالادیوم، زغال سنگ و سنگ آهن در جهان است. علاوه بر اینها روسیه برترین تولیدکننده الماس به شمار می‌آید و در تولید آلومینیوم، پلاتین و نیکل رتبه دوم را دارد. روسیه همچنین یکی از بزرگترین صادرکنندگان مواد معدنی خام در دنیاست. بخش معدن و صنایع معدنی آن برخلاف نفت و گازی که در انحصار دولت است، بیشتر در مالکیت بخش خصوصی قرار دارد. تنها شرکت دولتی فعال در بخش معدن در روسیه، شرکت آلروسا (Alrosa) بزرگترین تولیدکننده الماس در جهان است. در سال ۲۰۱۵ میلادی(۱۳۹۴ خورشیدی) روسیه ۳۸ درصد از تولید پالادیوم، ۳۰ درصد از تولید الماس، ۱۳ درصد از تولید اورانیوم، ۹درصد از تولید نیکل، ۸ درصد از تولید طلا و ۶ درصد از تولید آلومینیوم را در سطح جهان داشته است. همچنین برآورد می‌شود که در همان سال روسیه ۵۰ درصد از ذخایر جهانی طلا، ۱۸ درصد از زغال سنگ، ۱۶ درصد از سنگ آهن، ۱۴ درصد از طلا، ۱۰ درصد از نیکل و ۱۰ درصد از ذخایر سرب دنیا را در اختیار داشته است.


آلومینیوم 
شرکت «آریواس‌اِی» (RUSA) در روسیه آلومینیوم خام تولید می‌کند. این شرکت یکی از بزرگترین تولیدکنندگان آلومینیوم در جهان است و حدود ۷درصد از تولید جهانی این فلز را بر عهده دارد. با وجود کاهش نرخ آلومینیوم در سال ۲۰۱۵ میلادی(۱۳۹۴خورشیدی)، تولید این فلز در روسیه در همان سطح سال قبل باقی ماند و تغییر نکرد. ۸۰ درصد از فروش آلومینیوم این شرکت در سال ۲۰۱۵ میلادی به خارج از روسیه و کشورهای مستقل مشترک‌المنافع (CIS) بود. در سال گذشته میلادی در روسیه ۳ میلیون و ۸۰۰ هزار تن آلومینیوم تولید شد.


نیکل 
۲سال پیش روسیه دومین استخراج‌کننده بزرگ نیکل در جهان پس از فیلیپین و دومین تولیدکننده بزرگ نیکل جهان پس از چین بود. این کشور ۱۳/۸درصد از نیکل خام و ۱۲/۱ درصد از نیکل تصفیه‌شده در جهان را تولید می‌کند. تولید نیکل در روسیه در سال گذشته میلادی نسبت به سال پیش از آن ۱۳ هزار تن کاهش داشت. تولید نیکل در این کشور از ۲۶۹ هزار تن در سال ۲۰۱۵ میلادی(۱۳۹۴) به ۳۶۵ هزار تن در سال بعد میلادی افت کرد. شرکت «نوریلسک‌نیکل» یکی از شرکت‌های معدنی عظیم در روسیه و از برترین تولیدکنندگان نیکل در جهان است. این شرکت در آن سال حدود ۹۲ درصد از نیکل تصفیه شده موجود در روسیه را تولید کرد. دیگر شرکت روسی تولیدکننده این کامودیتی در روسیه «یوفالی‌نیکل» است که ۸ درصد دیگر از تولید نیکل در روسیه را در اختیار دارد. متوسط تولید نیکل تصفیه شده در روسیه در سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ میلادی (۱۳۸۹ تا ۱۳۹۴ خورشیدی) ۲۵۱ میلیون تن بوده است.


مس
در سال گذشته میلادی تولید مس در روسیه کاهشی بود و از ۷۳۲ هزار تن در سال ۲۰۱۵ میلادی به ۷۱۰ هزار تن در سال بعد کاهش پیدا کرد. ۳ شرکت برتر تولیدکننده مس این کشور در سال ۲۰۱۵ میلادی «معدن و متالورژی اورال» با سهم ۴۴ درصد، «نوریلسک» با سهم ۴۰ درصد و «راشِن‌کاپر» با سهم ۱۷ درصد است. متوسط تولید مس تصفیه شده در سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ میلادی (۱۳۸۹ تا ۱۳۹۴ خورشیدی) حدود ۸۹۴ میلیون تن بوده است.


سنگ آهن 
در سال ۲۰۱۵ میلادی تولید سنگ آهن در روسیه در مقایسه با سال پیش از آن تغییر چندانی نداشت و از ۹۷ میلیون و ۱۰۰ هزار تن به ۹۷ میلیون و ۶۰۰ هزار تن رسید. این رقم در سال ۲۰۱۶ میلادی (۱۳۹۵ خورشیدی) به ۱۰۰ میلیون ارتقا یافت. میانگین تولید سنگ آهن روسیه در سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۵ میلادی (۱۳۸۹ تا ۱۳۹۴ خورشیدی) ۹۸ میلیون تن بوده است. 
شرکت «متالواین‌وِست» بزرگترین تولیدکننده سنگ آهن روسیه است که حدود ۴۰ درصد از بازار را در این کشور در اختیار دارد. در سال ۲۰۱۵ میلادی اصلی‌ترین تولیدکنندگان سنگ آهن روسیه علاوه بر متالواین‌وِست، اِن‌اِل‌اِم‌کِی، سیوِرستال، یوروکِم، مِکِل و ام‌ام‌کِی بوده‌اند. روسیه در طول تاریخ از صادرکنندگان سنگ آهن بوده است. حجم صادرات این کشور در ۵سال مورد بررسی به دلیل کاهش قیمت‌ها و تقاضای فولادسازان چین و کشورهای اروپایی افت کرد. چین بزرگترین مصرف‌کننده سنگ آهن روسیه است که تقاضای سنگ آهن آن بسیار متغیر بوده و وابسته به نرخ داخلی سنگ آهن در این کشور است. روسیه در سال ۲۰۱۰ میلادی(۱۳۸۹ خورشیدی) ۲۲/۳ میلیون تن، سال بعد به ۲۸/۶ میلیون تن، در ۲۰۱۲ میلادی ۲۳/۶ میلیون تن، در ۲۰۱۴ میلادی ۲۲ میلیون تن و در ۲۰۱۵ میلادی ۱۸/۲ میلیون تن سنگ آهن صادر کرد. در سال ۲۰۱۵ میلادی مقاصد اصلی صادرات سنگ آهن روسیه، چین با سهم ۳۱درصدی، اروپای شرقی با سهم ۲۸ درصدی، اوکراین با سهم ۱۳ درصدی، اروپای غربی با سهم ۱۲ درصدی، ترکیه با سهم ۱۰ درصدی و دیگر کشورها با سهم ۶ درصدی بوده‌اند.


فولاد خام 
روسیه پس از چین، ژاپن، هند و امریکا پنجمین فولادساز بزرگ در جهان است که در سال گذشته میلادی ۷۰ میلیون و ۸۰۰ هزار تن فولاد خام تولید کرد. بنابر گزارش انجمن جهانی فولاد، شرکت روسی «اِن‌اِل‌اِم‌کِی» با تولید ۱۶ میلیون و ۶۴۰ هزار تن، شرکت «اِوراز» با تولید ۱۳ میلیون و ۵۳۰ هزار تن و شرکت «ام‌ام‌کِی» با تولید ۱۲ میلیون و ۵۴۰ هزار تن فولاد خام به ترتیب در رتبه‌های شانزدهم، بیست و هشتم و بیست و نهم شرکت‌های برتر فولادساز جهان در سال گذشته میلادی قرار گرفتند. روسیه همچنین از صادرکنندگان اصلی محصولات فولادی در بازار جهانی به شمار می‌آید که در سال ۲۰۱۵ میلادی ۴درصد از فولاد خام را در سطح جهان تولید کرد.


زغال سنگ ۵/۲ درصدی به ۳۸۵ میلیون و ۷۰۰ هزار تن افزایش یافت. از برترین تولیدکنندگان زغال سنگ این کشور می‌توان شرکت‌های «مِکیل» و «یوکِی زارِکنایا» را نام برد. همچنین در این سال میلادی حجم چشمگیری از صادرات زغال‌سنگ روسیه از سوی شرکت «اِس‌یوای‌کِی» انجام شده است. در سال ۲۰۱۵ تقاضای آسیا برای زغال‌سنگ روسیه نسبت به سال پیش از آن رشد ۳ درصد داشته است. اصلی‌ترین مقاصد صادراتی زغال حرارتی روسیه در این سال میلادی به ترتیب اروپا با سهم ۴۵ درصد، آسیا به غیر از ترکیه با سهم ۳۹ درصد و ترکیه و اوکراین هر یک با سهم ۷ درصد بوده‌اند. تولید زغال کک‌شو نیز با ۵ درصد رشد نسبت به سال قبل به ۷۲ میلیون تن افزایش یافت.


طلا 
روسیه دومین کشور دارای ذخایر غنی طلا در جهان است که ۸هزار و ۵۳ تن ذخیره طلا دارد. این کشور در ۳۲ منطقه، کانسار طلا دارد که کانسارهای «سیبریا» و خاور دور ۸۴ درصد این ذخایر را دربردارند. شرکت‌های استخراج‌کننده طلا در روسیه در سال ۲۰۱۵ میلادی با ۲درصد رشد نسبت به سال پیش از آن ۱۰ میلیون و ۴۰۰ هزار انس طلا تولید کردند. این کشور در سال گذشته میلادی تولید طلای خود را به ۲۵۰ میلیون تن به ثبت رساند که نسبت به سال گذشته(۲۵۲ میلیون تن) شاهد افت تولید این فلز گرانبها بود. میانگین صادرات طلا در این کشور نیز ۲ میلیون و ۷۵۰ هزار انس در سال است. ۱۰ شرکت بزرگ استخراج‌کننده طلا در روسیه ۷۰ درصد از بازار طلای این کشور را در اختیار دارند. تولیدکننده برتر طلای این کشور، شرکت «پولیوس گولد» است که بزرگترین کانسار طلا را در میان تولیدکنندگان طلای این کشور دارد. این شرکت دارای ۴۰ کانسار طلا بوده که ۲ کانسار آن از بزرگترین کانسارهای طلای روسیه به شمار می‌روند. تولید طلای این شرکت با ۱درصد رشد نسبت به سال پیش از آن به یک میلیون و ۷۲۳ هزار انس افزایش یافت. علاوه بر پولیوس‌گولد؛ پولی‌متال، کین‌روس‌گُلد، پتروپاولُوسک، یوزهیرول‌زولوتو، نوردگُلد، هایلند گُلدماینز و وای‌سوکای‌شی، دیگر شرکت‌های تولیدکننده کلیدی طلا در روسیه هستند.


فلزات گروه پلاتین 
روسیه دومین کشور دارای ذخایر پلاتین و پالادیوم جهان با حدود ۳۵ میلیون اونس ذخیره است. این کشور در سال ۲۰۱۵ میلادی، رتبه دومین کشور برتر تولیدکننده پلاتین و پالادیوم جهان را به خود اختصاص داد. در سال ۲۰۱۵ میلادی روسیه ۲میلیون و ۴۰۰ هزار انس پالادیوم و ۶۷۰ هزار انس پلاتین تولید کرد که در مقایسه با سال۲۰۱۴ به ترتیب شاهد کاهش تولید ۶ و ۴ درصدی بود. شرکت «نوریلسک‌نیکل» برترین شرکت تولیدکننده فلزات گروه پلاتین در روسیه است. شرکت «راشِن‌پلاینوم» نیز در رتبه دوم قرار دارد.


الماس 
و در نهایت روسیه بزرگترین تولیدکننده الماس در جهان و دارای یک میلیارد قیراط ذخیره الماس است. شرکت «آلروسا» بزرگترین تولیدکننده الماس روسیه است که ۹۵ درصد از استخراج الماس این کشور را در اختیار دارد. این شرکت در سال ۲۰۱۴ میلادی تولید الماس خود را به ۳۸ میلیون و ۳۰۰ هزار قیراط رساند که شامل ۲۹ درصد از تولید جهانی الماس می‌شد و از رشد حدود ۲ درصدی نسبت به سال پیش از آن حکایت داشت. تولید الماس در روسیه در سال گذشته میلادی به ۱۸ میلیون قیراط رسید. همچنین روسیه در سال ۲۰۱۰ میلادی و ابتدای دهه جاری ۳۴/۹ میلیون قیراط، در ۲۰۱۱ میلادی ۳۵/۱، در ۲۰۱۲ میلادی ۳۴/۹، در ۲۰۱۳ میلادی ۳۷/۹، در ۲۰۱۴ میلادی ۳۸/۳ و در سال ۲۰۱۵ میلادی ۴۰/۳ میلیون قیراط الماس تولید کرد.

منبع: صمت