معدن ها، مرجع اطلاع رسانی و معاملات معدن با هدف شناسایی وارائه فرصتهای سرمایه گذاری ناب و تمرکز بر شفاف سازی فضای معاملاتی معادن کشور، نسبت به کشف و پیشنهاد پتانسیل های موجود پا به عرصه حضور نهاد.

اخبار و مقالات
اختلاف دولت و بخش خصوصی بر سر تعریف ماده خام معدنی

ماده خام یا فرآوری؛ مسئله این است

 

کتایون ملکی: صادرات سنگ‌آهن موضوعی است که بارها از سوی بخش‌های مختلف دولتی و خصوصی مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.

در این میان مجلس شورای اسلامی، سنگ‌آهن دانه‌بندی را ماده فرآوری شده نمی‌داند اما در آن سوی ماجرا تعریف جهانی ماده خام حاکی از آن است که ماده‌ای که هیچ نوع عملیاتی روی آن انجام نشود، ماده خام به شمار می‌رود. البته اینکه سنگ‌آهن صادر شود یا خیر باید بر اساس شبکه بازار داخلی انجام شود. البته انجمن سنگ آهن ایران نیز اعلام کرده آماده تامین نیاز داخل است تا به تولید ۵۵ میلیون تن فولاد در افق ۱۴۰۴ دست پیدا کنیم.


دانه‌بندی سنگ آهن، جزئی از فرآوری نیست
رئیس فراکسیون معدن و صنایع معدنی مجلس شورای اسلامی گفت: دلیلی ندارد که برای صادرات آهن اسفنجی و فولاد عوارض دریافت کنیم بلکه باید مشوق‌های صادراتی در نظر گرفته شود.
داریوش اسماعیلی در گفت‌وگو با خانه ملت، درباره صادرات سنگ آهن، اظهار کرد: در قانون داریم که تشخیص خام بودن یا نبودن مواد معدنی بر عهده شورای‌عالی معادن است. اعضای این شورا از معاون معدنی وزیر صنعت، معدن و تجارت، نماینده خانه معدن، نماینده اتاق ایران و رئیس نظام مهندسی معدن تشکیل شده و این افراد از مجموعه‌ای معدنی هستند که براساس قانون، مصادیق ماده خام معدنی را تعیین می‌کنند.عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه دانه‌بندی سنگ آهن را نمی‌توان جزئی از فرآوری قبول کرد، گفت: فرآوری سنگ آهن ۵ مرحله دارد و شامل کنسانتره، گندله، آهن اسفنجی، شمش و مرحله آخر نورد است که شمش، میلگرد و ورق تولید می‌کند.رئیس فراکسیون معدن و صنایع معدنی مجلس شورای اسلامی با اشاره به اینکه پرسش متقابل ما از معدنکاران این است که اگر این دانه‌بندی را انجام ندهید آیا ماده معدنی، نامیده می‌شود و بدون جدا کردن باطله آیا امکان جابه‌جایی وجود دارد، ادامه داد: در افق ۱۴۰۴تولید سالانه ۵۵ میلیون تن فولاد و شمش را هدف‌گذاری کرده‌ایم و به سمت آن حرکت می‌کنیم، حرکت به سمت این هدف نیز به‌خوبی انجام شده است. نماینده مردم سروستان، کوار و خرامه در مجلس شورای اسلامی، اضافه کرد: درصورتی که بخواهیم به هدف تولید ۵۵ میلیون تن شمش برسیم به ۱۵۰ تا ۱۶۰ میلیون تن ماده معدنی با عیاری حدود ۶۰ نیاز داریم که این میزان در یک افق ۲۰ ساله، حجم بسیار زیادی می‌شود. وی با تاکید بر اینکه اگر امروز سرمایه‌گذارانی با توجه به مزیت وجود داشتن سنگ آهن در داخل کشور در حال ساخت کارخانه‌های فرآوری سنگ‌آهن هستند، باید به فکر فردا باشند و حل مشکل را نباید به ۱۰ سال آینده موکول کرد، گفت: با صادرات مواد خام معدنی مخالف هستیم و در مجلس شورای اسلامی نیز وزارت صنعت، معدن و تجارت حدود ۲۵ میلیارد تومان عوارض ناشی از صدور مواد خام معدنی در نظر گرفت که این رقم را در کمیسیون صنایع و معادن به حدود ۲۰۰میلیارد تومان افزایش دادیم و امیدواریم در کمیسیون تلفیق لایحه بودجه به‌تصویب برسد.
رئیس فراکسیون معدن و صنایع معدنی مجلس شورای اسلامی در پایان با بیان اینکه از سوی دیگر اعتقاد داریم که باید عوارض ناشی از صادرات مواد فرآوری شده معدنی کاسته شود و به صفر برسد، خاطرنشان کرد: دلیلی ندارد که برای صادرات آهن اسفنجی و فولاد عوارض دریافت کنیم بلکه باید مشوق‌های صادراتی نیز در نظر گرفته شوند.


موافق تامین نیاز داخل هستیم
بازرس انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان سنگ‌آهن در گفت‌وگو با صمت درباره صادرات سنگ آهن، اظهار کرد: به طور اساسی پایه رونق سنگ آهن در ۶ تا ۷ سال گذشته مشوق‌های صادراتی بود. البته آن زمان صادرات به صورت اتومات، مشوق صادرات شد یعنی شاید افزون بر ۶۰ تا ۷۰درصد رشد را در سرمایه‌گذاری معادن کوچک‌مقیاس شاهد بودیم که بین سال‌های ۸۸ تا ۹۳ رخ داد. به طور قطع این کار با انگیزه صادراتی انجام شد یعنی صادرات باعث این رشد شد و در ادامه به این منجر شد که به ذخایر این ماده معدنی در کشور پی ببریم. پیش از این معادن بزرگ کار سنتی داشتند و چندان به صادرات فکر نمی‌کردند.سید افشین حسینی در ادامه بیان کرد: یکباره صادرات و قیمت‌های صادراتی، منجر به جذب سرمایه‌گذاری شد و کشور متوجه شد در این حوزه دارای ظرفیت است اما پس از این سال‌ها رکود نیز توانست میزان صادرات را کاهش دهد. این اتفاق به صورتی بود که برخی افراد، سرمایه خود را از معادن سنگ‌آهن خارج کردند. به هر حال مشوق صادراتی کمک می‌کند اما اینکه در چه مقطع، چه میزانی و چه مرحله‌ای از زنجیره ارزش، اجازه صادرات داده شود، موضوعی مشخص است. این موضوع مشخص است که ظرفیت داخلی درحال‌حاضر چه میزان قابلیت جذب در اختیار دارد و چه نوع سنگی را می‌تواند جذب کند. وی افزود: شاید بخش عمده‌ای از سنگ‌آهن موجود در کشور نتواند جذب زنجیره ارزش شود و در صورتی که صادر شود، ارزش بیشتری به همراه داشته باشد. درحال‌حاضر قیمت‌ها به حدود ۴۰درصد گذشته رسیده است، حال باید به استفاده از فرصت‌های بازار توجه ویژه کرد.به گفته حسینی، باید اجازه داد این انگیزه باقی بماند تا ارزآوری انجام شود. در این سال‌ها تنها معدن به ویژه معادن سنگ آهن به کمک نفت آمده است. بازرس انجمن تولیدکنندگان و صادرکنندگان سنگ‌آهن ایران، تصریح کرد: تامین نیاز داخل موضوع مهمی است و روش‌هایی برای تعامل وجود دارد. به همین دلیل نباید خشک و یک سویه به ماجرا نگاه کرد. باید اجازه داد مازاد سنگ‌آهن صادر شده و از محل ارزآوری آن توسعه انجام شود. بیشتر کسانی که از صادرات آن سال‌ها سود بردند در معادن خود یا معادن دیگر سرمایه‌گذاری کردند. در کنار آنها معادن بزرگ نیز رشد امروز خود را مدیون صادرات گذشته هستند.حسینی گفت: صادرات باید باشد یعنی هر آنچه مازاد نیاز داخل است باید صادر شود. اگر راهکار یا نقشه راهی وجود دارد، اینکه میزان مازاد امروز را دپو کرده و در ۵ سال آینده از آن استفاده شود، باید روی میز آمده و مورد بررسی قرار گیرد تا بهترین روش انتخاب شود. کشورهای دیگر که صاحب سنگ آهن هستند نیز در سال‌های رشد بیشترین میزان صادرات را داشتند. ما معتقد هستیم فولادسازی شاخص توسعه است و در جلسه‌های اخیر نیز بر این موضوع تاکید کردیم که آماده هستیم نیاز داخل را تامین کنیم البته برای آن به ویژه در زمینه قیمت‌گذاری یک شبکه تعریف کرده‌ایم. مکانیسم نرخ برای ما بسیار مهم است. اگر این مکانیسم درست شود، دغدغه عوارض و مسائل دیگر هم کامل از میان برداشته می‌شود.وی در ادامه، درباره تعریف ماده خام بیان کرد: ماده خام از نظر تعریف استاندارد جهانی به ماده‌ای گفته می‌شود که هیچ گونه عملیاتی روی آن انجام نشده باشد یعنی ماده معدنی بدون انجام هیچ عملیاتی، ماده خام تلقی می‌شود. حال اگر این تعریف را نپذیریم فولاد نیز ماده خام صنعت به شمار می‌رود. در جلسه اخیر شورای سیاست‌گذاری پنجمین همایش بین‌المللی سنگ‌آهن نیز، فعالان این حوزه گفتند سنگ‌آهن دانه‌بندی، ماده خام نیست.

منبع: صمت