معدن ها، مرجع اطلاع رسانی و معاملات معدن با هدف شناسایی وارائه فرصتهای سرمایه گذاری ناب و تمرکز بر شفاف سازی فضای معاملاتی معادن کشور، نسبت به کشف و پیشنهاد پتانسیل های موجود پا به عرصه حضور نهاد.

اخبار و مقالات
مدیرعامل موسسه رده‌بندی ایرانیان در گفت‌وگو با صمت:

اکنون سرنوشت خدمه کشتی مهم‌ترین موضوع است

 

امیر مهرزاد: نفتکش ایرانی که شنبه گذشته بر اثر برخورد کشتی باری چینی با آن در آب‌های شرق چین دچار آتش‌سوزی شد پس از یک هفته همچنان در آتش می‌سوزد.

این نفتکش به‌نام «سانچی» متعلق به شرکت ملی نفتکش ایران و حامل ۱۳۶ هزار تن میعانات گازی بوده است. به دنبال این حادثه خدمه این نفتکش ناپدید شده‌اند و تاکنون تنها پیکر یک ملوان ایرانی پیدا شده و از سرنوشت باقی ملوانان خبری در دست نیست. یکی از موضوع‌هایی که اکنون اهمیت بسیاری پیدا کرده، وضعیت خدمه سانچی و خاموش کردن آتش است. مقامات رسمی معتقدند هیچ احتمالی درباره سرنوشت خدمه کشتی نمی‌توان داد اما عملیات خاموش کردن آتش و امداد و نجات به قوت خود در حال انجام است. با این حال، خاموش کردن آتش نفتکش در شرایط کنونی کار ساده‌ای نیست و احتمال‌های دیگری در زمینه خاموش کردن این نفتکش وجود دارد که موضوع را پیچیده‌تر از یک آتش‌سوزی دریایی کرده است. حسن‌رضا صفری، عضو هیات مدیره انجمن صنایع دریایی و مدیرعامل موسسه رده‌بندی ایرانیان در این باره معتقد است به‌دلیل طولانی شدن زمان آتش‌سوزی، فلزات کشتی منقبض شده و پیش‌بینی می‌شود دمای احتراق بیش از حدی که در استانداردها اعلام شده، بالا رفته باشد. این شرایط باعث می‌شود با خاموش شدن کشتی، این فلزات منبسط شوند که در این صورت به احتمال زیاد کشتی سانچی غرق می‌شود. خبرنگار صمت در ادامه به گفت‌وگو با این کارشناس و فعال صنایع دریایی پرداخت که مشروح آن در ادامه آمده است.

برخی کارشناسان معتقدند احتمال غرق شدن کشتی سانچی افزایش‌یافته و عده دیگری معتقدند غرق شدن آن موضوعی دور از ذهن است، شما درباره این موضوع چه تحلیلی دارید؟ 
در زمینه غرق شدن کشتی نخست باید در نظر داشت که درحال‌حاضر هیچ چیز مهم‌تر از جان خدمه کشتی نیست. تحلیل‌های مختلف نباید باعث کاهش سرعت در عملیات امداد و نجات شود. اگر ۲ ماه از آتش‌سوزی هم بگذرد باز هم این عملیات باید با بیشترین سرعت در جریان باشد. موضوع غرق شدن کشتی هم از این زاویه بررسی می‌شود. اکنون مهم‌ترین موضوع برای خانواده صنعت دریانوردی ایران، سرنوشت خدمه کشتی است. با این پیش‌فرض باید مانع غرق شدن کشتی شد اما شرایط کنونی پیچیدگی‌هایی دارد که باید به‌طور دقیق بررسی شود. کشتی‌ها استانداردهایی دارند که بخشی از آنها به حوزه آلیاژ فلزات به کاررفته مربوط می‌شود. کشتی‌ها در صورتی روی آب به حرکت در می‌آیند که تمام مجوزها لازم را داشته باشند. بر این اساس در استاندارد بودن کشتی‌های روی آب شکی وجود ندارد. علاوه بر این، استانداردها برای آلیاژ کشتی‌های باربر و به ویژه نفتکش‌ها که محصولات قابل اشتعال را حمل می‌کنند، مقداری سخت‌گیرانه‌تر و پیچیده‌تر می‌شود. سانچی از استانداردهای لازم برخوردار بود و باید در نظر داشته باشیم حجم بار این کشتی کمتر از حداکثر مجاز بوده است. با این حال این کشتی اکنون بیش از یک هفته است که در آتش می‌سوزد. در این شرایط فلزات کشتی منقبض می‌شوند. اگر مدت آتش‌سوزی و دمای موجود در سانچی بیش از حدی که در استانداردها پیش‌بینی شده، برود، انقباض نیز بیش از حد تحمل فلزات کشتی می‌شود؛ در این شرایط کشتی غرق نمی‌شود و احتمال زیادی وجود دارد که بتوان آن را زنده نگه داشت. با این حال، در صورتی که افت دمای ناگهانی وجود داشته باشد و آتش نفتکش خاموش شود، احتمال غرق شدن کشتی افزایش می‌یابد. در این شرایط فلزات منبسط می‌شوند و فضای خالی بین شبکه‌های کمک‌کننده به نجات، ایجاد می‌شود. این فضا مسیر ورود آب به تمام بخش‌های کشتی را باز کرده و آب به داخل کشتی نفوذ می‌کند. شرایط سانچی امروز بسیار پیچیده است و احتمال‌های بسیاری درباره آن وجود دارد. نمی‌توان درباره وضعیت سانچی قضاوت قطعی داشت و کارشناسان تنها سناریوهایی را که احتمال وقوع دارند، بررسی می‌کنند تا بتوان از رویدادهای بدتر جلوگیری کرد.


در جریان عملیات خاموش کردن آتش گفته شد که کشتی بیش از ۲۵ درجه شیب پیدا کرده، این موضوع تا چه اندازه می‌تواند خطرناک تلقی شود؟ 
واژگونی کامل اتفاقی است که بارها در دریا شاهد آن بوده‌ایم اما این اتفاق باعث غرق شدن کشتی نمی‌شود. در مواردی دیده شده که کشتی به‌طور کامل در آب واژگون شده اما نیروهای امدادی توانسته‌اند کشتی را نجات دهند و حتی خدمه کشتی هم زنده مانده‌اند. در مهندسی طراحی و ساخت کشتی، موضوع واژگونی‌کامل مطرح است و مهندسان با استفاده از برخی محاسبات و تکنیک‌ها در ساخت این ظرفیت را به وجود می‌آورند که کشتی در صورت واژگونی کامل غرق نشود. اگر کشتی به‌طور کامل واژگون شود اما ورودی انبارها و محفظه‌های نجات‌دهنده بسته باشد، آب وارد کشتی نمی‌شود و کشتی می‌تواند در حالت واژگونی نیز روی آب بماند. در این حالت می‌توان با استفاده از یدک‌کش‌ها و کشتی‌های امداد و نجات کشتی را نجات داد. بر این اساس فقط شیب ۲۵ درجه و شیب‌های بیش از این نمی‌تواند شرایط خطرناکی را ایجاد کند اما وضعیت این کشتی پیچیده است و نمی‌دانیم محفظه‌ها بسته هستند یا باز مانده‌اند. موضوع مهم این است که آب به داخل کشتی نفوذ نکند. حتی با واژگونی کامل هم این احتمال وجود دارد اما باید باقی شاخص‌ها و شرایط را هم در نظر داشت.


سازمان جهانی دریانوردی و دیگر نهادهای این بخش در این شرایط چه نقشی دارند؟ برخی‌ها می‌گویند این سازمان‌ها عملکرد مناسبی در این زمینه ندارند، با این موضوع موافق هستید؟ 
خیر. برای پاسخ به این پرسش نخست باید وظایف و نقش نهادها را در نظر داشته باشیم. سازمان جهانی دریانوردی هیچ سخت‌افزاری برای امداد و نجات ندارد. از چنین سازمانی تنها می‌توان انتظار داشت که در صورت بروز حادثه کشور میزبان حادثه را مجاب کند عملیات امداد و نجات را آغاز کند. سازمان جهانی دریانوردی اکنون این وظیفه را انجام داده و عملیات امداد و نجات هم در حال انجام است. انتظاری که از سازمان جهانی دریانوردی می‌رود این است که در شرایط کنونی خدمات فنی ارائه دهد و با توجه به امکاناتی که دارد، به تحلیل سناریوهای پیش‌روی این نفتکش بپردازد. سازمان جهانی دریانوردی نهادی است که قانون و ایمنی جان افراد و سرمایه‌های افراد و محیط‌زیست را می‌نویسد. با توجه به توان فنی در این زمینه این سازمان اکنون به ارائه مشاوره‌های تخصصی پرداخته و پیامی که سازمان جهانی دریانوردی داده مبنی بر همین موضوع است. در پیامی که از سوی این سازمان منتشر شده اعلام کرده‌اند لحظه به لحظه این حادثه را رصد می‌کنیم و آماده ارائه کمک‌های فنی هستیم. علاوه بر این با بهره‌گیری از توان کشورهای عضو به حفظ و ارتقای ایمنی جان افراد، محیط‌زیست و سرمایه‌ها می‌پردازد. شرایط این سازمان به‌گونه‌ای است که توان فعالیت ندارد و یک نهاد قانون‌گذار است. با اینکه در شرایط مناسبی قرار نداریم اما باید در نظر داشته باشیم از سازمان‌های بین‌المللی باید در حد توان و وظیفه آنها انتظار داشته باشیم. این سازمان اکنون از توانی که دارد در این زمینه استفاده می‌کند.


نحوه امدادرسانی چین را در این زمینه چگونه ارزیابی می‌کنید؟
تاکنون کشورهای بسیاری در این حادثه کمک کرده‌اند که از جمله آنها چین، ژاپن و امریکاست. این کشورها کار امدادرسانی را انجام داده‌اند و نیروهای امدادی ایران نیز به منطقه اعزام شده‌اند. به دلیل بار روانی این حادثه برخی اظهارنظرها شکل احساسی به خود گرفته که باید از این نوع برخوردها پرهیز کرد. اختلاف بین کشورها باعث نمی‌شود در جریان چنین حادثه‌ای یک طرف بخواهد کم‌کاری کند. انفجارهای متعددی تاکنون در نفتکش سانچی رخ داده و این موضوع باعث شده جریان امدادرسانی با مشکلاتی روبه‌رو شود؛ این موضوع به معنای کم‌کاری طرف مقابل نیست. 
یکی از موضوع‌هایی که در جریان این حادثه اهمیت دارد شرایط بیمه‌ای است. بیمه سوانح دریایی موضوع پیچیده‌ای است و شاید برخی اظهارنظرها در آینده برای طرف مقابل به‌عنوان یک دستاویز مورد سوءاستفاده قرار گیرد تا سهم تقصیر خود را کاهش دهد. درباره این موضوع توضیح دهید. موضوع بیمه در جریان سوانح دریایی از پیچیدگی‌های بسیاری برخوردار است و بیمه‌ها به نحوی در این زمینه عمل می‌کنند که کمترین خسارت شامل حال آنها شود. در این زمینه باید در نظر داشت در تجربه‌های بین‌المللی گذشته گاهی اوقات اتفاق افتاده که طرف بیمه با ارائه مصاحبه یا گفت‌وگویی با یک مقام مسئول یا کارشناس توانسته ورق را به سودخود برگرداند. بر این اساس اکنون زمان ارائه گفته‌های غیرکارشناسی نیست. در بسیاری از اختلاف‌های بیمه‌ای طرف بیمه، مصاحبه یک کارشناس را از کشور شاکی، محل استناد قرار داده و توانسته حکم را تغییر دهد. جریان بیمه کشتی‌ها موضوع بسیار پیچیده‌ای است و انتظار می‌رود رسانه‌ها در این زمینه تنها با کارشناسان مورد اعتماد به گفت‌وگو بپردازند. اگر این جریان مشکلاتی را با خود به همراه داشته باشد، نمی‌توان به سادگی آنها را برطرف کرد. به‌دلیل حجم بالای سرمایه و غرامت شرکت‌های بیمه‌ای گاهی به گفت‌وگوهای رسانه‌های محلی نیز می‌پردازند و از این طریق اقدام می‌کنند، نقصی در طرف مقابل پیدا کنند تا سهم کمتری را بپردازند. نباید با برخی گفته‌های غیرکارشناسی در این زمینه به پیچیدگی‌های موجود افزود. کشتی‌ها و نفتکش‌ها برای تردد در مسیرهای دریایی باید مجوزهای لازم را داشته باشند. اگر یک کشتی، در هر قالبی که باشد، مجوزهای لازم را نداشته باشد، هیچ‌کدام از بندرها در جهان حق ندارند به آن کشتی اجازه ورود یا خروج بدهند. قانون تردد کشتی‌ها در صورت بروز خرابی یا نیاز به تعمیرات اعلام کرده به کشتی‌هایی که مشکل داشته باشند تنها اجازه یک سفر دریایی با هدف تعمیر داده می‌شود. بر این اساس نفتکش ایرانی که با یک کشتی باربری چینی دچار حادثه شده، هیچ‌گونه نقص فنی از گذشته نداشته است. در شرایط کنونی احتمال‌های بسیاری وجود دارد و سناریوهای پیچیده‌ای پیش‌روی این کشتی قرار دارد. علاوه بر این تمام افرادی که با این موضوع درگیر هستند، احتمال‌هایی را در نظر می‌گیرند و بیان می‌کنند. با وجود این باید در نظر داشت هر احتمالی، کارشناسی نیست و در این زمینه تنها کارشناسان باید نظر خود را گزارش دهند. در بسیاری از گزارش‌های بیمه‌ای، یک کلمه باعث شده حکم دادگاه تغییر کند و به این دلیل باید در نظر داشت هر حرفی زمینه کارشناسی ندارد.

 

منبع: صمت