معدن ها، مرجع اطلاع رسانی و معاملات معدن با هدف شناسایی وارائه فرصتهای سرمایه گذاری ناب و تمرکز بر شفاف سازی فضای معاملاتی معادن کشور، نسبت به کشف و پیشنهاد پتانسیل های موجود پا به عرصه حضور نهاد.

اخبار و مقالات

آگهی های ویژه

كيوان جعفري طهراني *
متاسفانه در کشور ما هر توليدکننده‌اي در هر لحظه منتظر بخشنامه يا مصوبه‌اي جديد است که عرصه را بر توليد تنگ‌تر مي‌کند.

شنيدن خبر اعمال تعرفه صادراتي در آينده نزديک براي سنگ آهن بنا بر پيشنهاد فولاد سازان هم از همين گونه اخبار است که تن هر توليد کننده سنگ آهن را مي‌لرزاند. حالا چرا فولاد سازان به دنبال وضع عوارض صادراتي براي سنگ آهن هستند؟ جواب بسيار واضح و مشخص است، هر توليدکننده‌اي به‌دنبال حداکثر حاشيه سود واحد توليدي خود است. اين سود مي‌تواند از افزايش قيمت فروش محصول يا از کاهش هزينه توليد يا کاهش هزينه خريد مواد اوليه حاصل شود. اما فولاد سازان داخلي به‌دليل واردات محصولات مشابه خارجي نمي‌توانند انتظار افزايش قيمت فروش محصولاتشان را داشته باشند، چرا که از گردونه بازار رقابتي خارج خواهند شد. از طرفي مديريت واحدهاي فولادي به خصوص واحدهاي دولتي فولاد، به‌دليل بهره‌وري پايين هيچ وقت به دنبال کاهش هزينه توليد نبوده و نيستند و اين امر تنها گريبانگير کشور ما نبوده و نيست، بلکه همه کشورها به همين دليل به سمت خصوصي سازي حرکت کرده‌اند تا کاهش هزينه ها را که يکي از نتايج مثبت آن است، تجربه کنند. تنها يک راه باقي مي‌ماند آن هم کاهش هزينه خريد مواد اوليه است. اگر فولاد سازان بتوانند از طريق وضع تعرفه براي صادرات سنگ آهن مانع از صادرات آن شوند آن گاه معدنکاران به اجبار بايد سنگ آهن خود را به قيمت دلخواه فولاد سازان به فروش برسانند و در اين صورت است که فولادسازان سود بيشتري خواهند برد. حال در اين ميان چند سوال باقي مي‌ماند که مديران محترم دولتي و فولادسازان بايد پاسخ دهند:
1-آيا به اين موضوع مهم فکر کرده ايد که با وضع اين قوانين چه خسارات جبران‌ناپذيري بر معادن بخش خصوصي که تعداد آنها هم زياد است خواهيد زد؟ با اين کار تعداد زيادي از آنها براي هميشه از گردونه توليد خارج و حتي بابرداشتن اين قوانين (مثل برداشتن عوارض صادراتي سنگ هاي تزئيني بعد از 2 سال) دوباره نمي‌توانند توليد خود را شروع کنند و به علاوه صدها هزار فرصت شغلي از دست خواهد رفت.
2-آيا واحد هاي توليدي فولاد کشور توان خريد و مصرف
سنگ‌آهن با قيمت جهاني را دارند؟ اگر جواب منفي است بايد فکري ديگر براي آنها کرد و در صورتي‌ که ضرورت ايجاب مي‌کند تا
سنگ‌آهن به مصرف داخلي برسد پس بايد قيمت خريد را منطقي و در رديف قيمت‌هاي جهاني منظور کنند.
3-آيا دولت به اين موضوع فکر کرده که تعطيلي معادن سنگ آهن که بيشتر آنها در مناطق محروم کشور واقع شده‌اند چه عواقب وخيمي‌ بر وضعيت بيکاري نيروي انساني خواهد داشت و باعث رشد فقر، رونق قاچاق ، اعتياد و ناامني در اين مناطق خواهد شد؟
4-آيا مي‌دانيد که در چرخه صادرات سنگ آهن صدها هزار نفر از فعاليت‌هاي توليد و استخراج در معدن گرفته تا حمل و نقل زميني و ريلي و همچنين کشتيراني فعاليت دارند که توقف صادرات سنگ‌آهن باعث بيکاري آنها مي‌شود؟ آيا فکر کار جايگزين براي آنها هستيد؟ در فعاليت معدني ما افتخار مي‌کنيم که نيروي کار را از شهرها به روستاها و مناطق محروم کشور مي‌بريم ولي در بخش صنعت اين نيروهاي کار هستند که از روستاها و مناطق محروم به شهرها مي‌آيند. آيا اين پاداشي است که در قبال اين کار هدفمند و مقدس انجام مي‌دهيم؟ کدام فولاد ساز داخلي است که از سنگ آهن «هماتيت» براي توليد فولاد استفاده مي‌کند؟ بر اساس مدارک مستند موجود هيچ يک از واحدهاي فولادساز کشور توان مصرف سنگ آهن «هماتيت» را در چرخه فولادسازي خود ندارد. به طور کلي سنگ آهن «هماتيت» امکان مصرف در واحدهاي کوره بلند يا قوس الکتريکي داخل کشور را ندارد. به عبارت ديگر، طراحي واحدهاي فولادسازي کشور به ويژه بخش دولتي صرفا براي سنگ آهن مگنتيت با عيار بالاي 58-57 درصد است. به طور کلي سنگ آهن «هماتيت» فقط در پروسه توليد و ساخت سيمان مصرف مي‌شود که واحدهاي سيمان کشور نيز براي کاهش هزينه هاي توليد خود صرفا سنگ آهن با عيار زير 47 درصد را استفاده مي‌کنند که عموما هيچ مصرفي حتي براي صادرات ندارد. پس چرا با پيشنهاد تعيين عوارض صادراتي براي تمامي‌سنگ آهن‌ها کليه عيارهاي بازار را به رکود مي‌کشيد؟ عوارض صادراتي براي سنگ آهن بايد از الگوي پلکاني تبعيت کند. اين درست نيست كه با وضع عوارض و بدون اعلام قبلي باعث تشنج در فعاليت‌هاي توليدي در اين زمينه شويم. بهتر است به تمامي ‌واحد هاي سنگ آهني کشور اجازه داده شود براي جلوگيري از «خام‌فروشي» هم راستا با سياست‌هاي وزارت صنعت، معدن و تجارت حرکت کنند و جهت تطابق با سند چشم‌انداز 1404 مبني بر توليد سالانه حداقل 45 ميليون تن فولاد در کشور و در يک سيکل 10 ساله به شرح زير خود را با اين سياست‌ها وفق دهند:
1-تا پايان سال 1391 دوره توقف جهت وضع عوارض صادراتي براي سنگ آهن.
2-در يک دوره 3 ساله از ابتداي سال 1392 به تمامي‌واحد هاي سنگ آهني کشور اعلام شود كه نسبت به تجهيز واحدها و معادن خود جهت نصب و راه‌اندازي واحدهاي تغليظ و کنسانتره‌سازي با استفاده از تسهيلات بانکي اقدام کنند. بديهي است در اين راستا تنها معادن و واحد هايي مي‌توانند سنگ آهن صادر کنند که ارز حاصل از صادرات را جهت خريداري ماشين‌آلات مورد نياز کارخانه کنسانتره‌سازي خود استفاده کنند.
3- در يک دوره 3ساله از ابتداي سال 1395 به واحدهاي سنگ آهني کشور که هم‌اکنون توليد کننده کنسانتره هستند اجازه داده شود كه با استفاده از تسهيلات بانکي نسبت به نصب و راه‌اندازي کارخانه توليد گندله Pellet اقدام کنند. دوباره مانند بند 2 در طول نصب و راه‌اندازي کارخانه‌هاي گندله سازي، واحدهاي مربوطه مي‌توانند جهت تامين ارز مورد نياز خود براي خريد ماشين آلات نسبت به صادرات سنگ آهن کنسانتره بدون اعمال عوارض صادراتي اقدام کنند. بديهي است هر واحدي که نسبت به تجهيز خود در راستاي کارخانه گندله‌سازي اقدام نکند، اجازه صادرات نخواهد داشت.
4- در يک دوره سه ساله از ابتداي سال 13?? واحدهاي سنگ آهني کشورکه هم اکنون گندله ساز شده‌اند اين امکان را داشته باشند كه با استفاده از تسهيلات بانکي نسبت به نصب و راه‌اندازي کارخانه فولاد اسفنجي اقدام کنند. بديهي است مطابق بند سه فوق تنها معادن و واحدهايي مي‌توانند گندله بدون اعمال عوارض صادراتي صادر کنند که ارز حاصل از صادرات را جهت خريداري ماشين آلات مورد نياز کارخانه آهن اسفنجي استفاده مي‌کنند. به اين ترتيب در پايان 10 سال آينده ما به تعداد معادن سنگ آهن موجود در کشور، واحدهاي توليد فولاد اسفنجي خواهيم داشت که ارزش افزوده بالايي را براي کشور به ارمغان مي‌آورند. ناگفته نماند که در طول اين مدت نيز تمامي ‌زيرساخت‌هاي لازم جهت ساخت و تجهيز
جاده‌هاي شوسه و نصب و راه‌اندازي نيروگاه‌هاي برق جهت تامين انرژي مورد نياز واحد‌هاي سنگ‌آهني جهت توليد آهن اسفنجي مورد نياز کارخانه‌هاي فولاد کشور توسط خود واحد ها انجام مي‌گيرد. اميد است با همکاري تمامي ‌معادن سنگ‌آهن دولتي و خصوصي و کارخانه‌هاي فولاد ساز کشور شاهد شکوفايي ايران اسلامي‌ و رسيدن به چهار برابر ظرفيت توليد فولاد امروز کشور و رسيدن به رکورد توليد سالانه 55 ميليون تن فولاد جهت خود کفايي و حتي صادرات باشيم.
* کارشناس و فعال بازار سنگ آهن
منبع دنياي اقتصاد